Önce bir Kars’ı tanıyalım, gezilecek yerleri nelerdir derseniz  Kars Gezi Rehberi ile başlayabilirsiniz. Kars denince olmazsa olmaz Ani Antik Kenti’ni  tabiki atlamadım ayrıca bir Ani Antik Kenti rehberini ekledim. Son olarak sizi Boğatepe Köyü’ne ve akabinde Çıldır Gölü’ne götüreceğim,

Sabah erkenden tur ile yolculuğa başlamıştık. Hangi turu tercih ettik, fiyat aralığı nedir bilgisini  Kars Gezi Rehberi’nde bulabilirsiniz.

Ani Antik Kenti’ni gezdikten sonra Boğatepe Köyü nam-ı diğer Zavot Köyü’ne doğru yol aldık. Boğatepe Köyü Kars’a bağlı, dolayısıyla önce gittiğimiz yolu biraz geri dönmek durumunda kalıyoruz. Akabinde Çıldır Gölü için tekrar Ardahan  yoluna bağlanmanız gerekiyor.

20170402_120643

Ani Antik Kenti’nden bu köye ulaşım bir- bir buçuk saat arası. Kars merkezden direkt gitmek isterseniz ise 40-45 dakikalık bir mesafede.


20170402_121125

 

Peki neden 2400 rakımda bulunan 70 haneli bu köye yolum düştü hemen oradan başlayalım.

20170402_121638

 

Bu köyün en önemli özelliği Kars Grevyerinin üretildiği yer olması. 1910 yılında İsviçre’li peynir üreticisi David Maser, yolculuğu esnasında dinlenmek için bu köye uğruyor. Yöreyi çok sevip planladığında daha uzun kalıyor. Bu esnada buranın doğa koşullarının gravyer üretimine uygun olduğunu tespit edip, gravyer peyniri yapımına başlatıyor. Kars gravyeri zamanla lezzeti ile dilden dile dolaşıp meşhur oluyor.

 

20170402_123942

Köyde gravyer geleneksel yöntemlerle üretiliyor.Zavot Eko Müzesi’nde peynirin süt toplanma aşamaşından her biri 30 kilo olan dev peynir tekerine dönüşme hikayesi adım adım anlatılıyor.

20170402_123224

 

Eko müzesi ismini geçirmişken hemen sizi Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği ve tabiki Zümran Hanım ile tanıştırayım.

Öncelikle Kars peynircilik Sempozyumunda yer alan ; Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği’nin tanıtımı eklemek istiyorum.(*alıntıdır)

*Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği 2002 yılında doğal ve toplumsal kaynaklar üzerinden köy yaşamını destekleme projeleri geliştirmek üzere kurulmuştur. Kırsaldaki yalnızlığın ve büyük kentlerin çekiciliğinin yarattığı göçü engellemek, yerel potansiyeller üzerinden toplumsal bilinç ve farkındalık yaratmak, geleneği sahiplenmek ve aidiyet duygularını geliştirmek amacıyla on yılı aşkın süredir faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu kapsamda, yerel tohumların ekiminin yaygınlaştırılması; örtü altı yeşillik ve sebze yetiştiriciliğinin desteklenmesi; yenebilir, aromatik ve faydalı bitkilerin yetiştiriciliği, toplanması, kurutulması ve muhafazası ile kullanımı üzerine eğitimler düzenlenmiştir. “Dayanışmacı turizm” başlıklı kültürel tur gruplarının köylerde konaklamaları sağlamıştır. Kafkas Üniversitesi ile birlikte Kars kaşarının coğrafi işaretinin alınması; Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın desteği ile Ekomüze Zavot Peynircilik Müzesi’nin kurulması gibi çalışmaları ve projeleri hayata geçirmiştir. Tarih Vakfı ekibinin desteği ve Serhat Kalkınma Ajansı’nın sağladığı mali destek ile Kars’ın doğal ve beşeri kültürü ile yöre peynirciliğinin tarihi üzerine yürüttüğü proje “Alplerden Kafkaslara Kars Peynirciliğinin 150 Yıllık Tarihi” ismiyle İstanbul ve Kars’ta Nisan ve Mayıs 2015 tarihlerinde düzenlenen sergiler ve yayınlanan kitap ile ölümsüz birer kaynağa dönüşmüştür.

20170402_121952

Köye vardığımızda bizi Zümran Hanım ve tatlı köpeği karşılıyor. Aslında zeytin ve tarçın adlı iki köpeği var ama biri doğum yaptığından tarçın bir müddettir yalnız kalmış, pek bir ilgi istiyordu.Üstümüze atlamalar, bir sevimli hareketler:)

Zümran Hanım bizi karşılayıp hemen Eko müzeye yönlendirdi. Kendisi Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği’nin aynı zamanda eş başkanı. Bize o kadar güzel bilgiler verdiki Zümran Hanım konuştukça gözlerinden öpesim geldi:)Neler mi anlattı ;

Derneğin amacında da belirttiği gibi öncelikle sahip oldukları doğal zenginliklerin ne olduğunu ve bu doğal zenginlikle neler yapılabileceğini kavramak önemli hedeflerinden. Bu nedenle bitki çeşitliliğini öğrenip, bu bitkiler ile organik krem yapmayı öğrenmişler.Müzeyi gezdikten sonra bu kremleri görebilir, ihtiyacınıza göre satın alabilirsiniz. Her yıl farklı bir alanda kendilerini geliştirmek istiyorlar. Örneğin önümüzdeki yıl çikolata konusuna el atacaklarmış,takipteyim:)

Müzede farklı bitki türleri, köyün ve gravyerin tarihçesi, peynir yapım aşamasının detayları, peynir yapımında kullanılan aletler gibi bir çok farklı şey görebiliyorsunuz. Zümran Hanım her bir sergiyi tek tek anlatıyor, sorularımıza cevap veriyor.

20170402_124033

Amaçları kadınların eşlerinin arkasında değil yanlarında yer alması gerektiğine inandıkları için köyün kadınlarına istihda sağlamak. Çevre köylerde hayvancılık yaygın iken, bu köy ağırlıklı olarak süt ve süt ürünlerine yönelmiş durumda.Gravyer peyniri üretimi için sütün içindeki yağ oranı önemli, bu da hayvanın nasıl beslendği ile belirleniyor. Bu köydeki zengin bitki örtüsü ile beslenen hayvanların sütleri ile peynirler yapılıyor. İşte bu noktada bir çok farklı küçük mandıra ile kontrollü bir şekilde peynir üretimi yapabiliyorlar. Hatta kaybolmaya yüz tutmuş peynir çeşitleini de tekrar hayata geçirmişler.

Aynı zamanda köy  her yıl yurtdışından gelen grupları da ağırlıyor. Yıllık misafir talebi yüksek olsa da kültürlerinin korunabilmesi için belirli bir grup sayısını ağırlıyorlar. Ağırlanan bu grupların (talebe göre) kahvaltı ve yemeklerinde tüketmeleri amacıyla  yöresel yemekler yapan köy kadınları ev bütçelerine destek sağlayabiliyor.

 

20170402_124230

Zümran Hanım köydeki hanımlarla birlikte iletişim dersi aldıklarını, Fransızca kurslarına başladıklarını, çok akıcı olmasada konuşabildiğini anlatıyor. Şahane bir insan Zümran Hanım. Muhabbet sohpet epeyce vakit geçiyoruz burada.Hatta oğlu Cihangir ile de tanışıyoruz.

Kars seyahatiniz esnasında eğer Boğatepe Köyü’ne gelecekseniz ki bence kesinlikle gelin, tüm peynir ihtiyaçlarınızı buradan giderebilirsiniz. Fiyatlar verdikleri emeğe göre gerçekten çok uygun. Hiç başka yer aramayın. Eski kaşar, Kars gravyeri, çeçil peynir vb. bir çok farklı peynir çeşidi ( dönemine göre) mevcut. Zaten Zümran Hanım bol bol denetiyor. Gravyer yapımını görmek isterseniz aklınızda bulunsun Kars Gravyeri yapım dönemi Mayıs, Haziran, Temmuz.

20170402_130628

Benim gittiğim dönemde krem çeşitliliği azdı. Yine de ödem ve kas ağrıları için olan bir kremden edindim.Ancak Mayıs-Ekim dönemi birçok farklı faydalı otlardan da bulabilirsiniz. Ayrıca uzun zamandır böyle lezzetli bir petek balına denk gelmedim:)Özetle sadece peynir değil dönemine göre bir çok farklı organik ürün bulmanız mümkün.

Ayrıca ben gidemeyeceğim ama peynirleri de pek bir merak ettim derseniz iletişim bilgilerini ekliyorum. Sipariş verebilirsiniz, kargo yapıyorlar. Tahmin edebileceğiniz sebeplerden ötürü kendileri direkt kargo yoluna gitmişler, bir aracı olunca ürünlerinin aynı şartlarla müşterilerine ulaşamama durumlarını tecrübe etmişler.

kadinbakkal@gmail.com

Kazım Ömür; 0532 251 00 20

 

Biz bu köyün doğasına ve insanlarına bayıldık. Yaptıklarına ve  ürettiklerinde verdikleri emeğe büyük bir saygı duyduk. Bence muhakkak zaman ayırıp uğrayın derim. Her mevsiminin ayrı güzel olacağından eminim.

Buradan sonra yolumuzu Çıldır Gölü’ne çeviriyoruz. Boğatepe köyü ile Çıldır Gölü arası yolculuk bir saati biraz geçiyor. Çıldır Gölü Ardahan İli’ne bağlı.Göl kışın bastırmasıyla Aralık ayında donuyor , muazzam bir sessizliğe bürünüyor ve görsel şölen başlıyor.

20170402_140740

20170402_142440

20170402_142802

20170402_155601

 

Bu dönemde buzda balık tutmak(inanılmaz bir emek) ve gölün üstünde kızaklarla tur atmak mümkün. Nisan’ın ortasına doğru buzlar erimeye başlıyor.

Gölün üzerinde işaret direkleri göreceksiniz. Bunlar daha önceden bırakılmış olan ağlar. Daha sonra buz kırılarak bu ağdaki balıklar toplanıyor.

Göl üzerinde yürürken suyu görebiliyor hafif bir seste duyuyorsunuz. Bayağı adrenalinli bir durum söz konusu:)

Gölün üstünde kesintisiz bir rüzgar olduğundan gerçekten çok soğuk, sıkı giyinmeyi unutmayın. Bir de  güneş gözlüğünüz yanınızda olursa bayağı rahat ederseniz.

Gölün kenarında yer alan Atalay’ın Yeri’nde sarı sazan yemeden dönmeyin,uzun zamandır böyle lezzetli bir balık yemedim. İstanbul ‘da ki çılgın fiyatlardan sonra 4 kişi kocaman balıklara ödediğimiz para mutluluk sebebi:) Ben bu seyahatte beklediğimden çok daha fazlasını buldum. En kısa sürede sizinde yolunuz düşer umarım.
17495053_1668103280152521_4558208736379797504_n(1)

 

 

No Comments