Her sene artık gidelim, gitsek mi önümüzdeki ay derken bu sene nihayet Kars’a yolumuz düştü. Açıkçası bizim asıl ilgi alanımız Doğu Ekspresi idi. Bu tren ile boydan boya ülkeyi geçip Kars’a varmak istiyorduk. Ancak Kars her ne kadar odak noktası olmasada beklediğimden fazlasını verdi ve beni şaşırttı. Dönem dönem farklı milletlerin hakimiyetinde kalan şehirde her medeniyet bir iz bırakmış. Özellikle Rus işgali döneminde şehirde muazzam yapılar inşa edilmiş. Tarihte eski ticaret yollarının kavşak noktasında yer alması her daim önemli bir şehir yapmış Kars’ı. Türkiye için ise ülkenin Kafkaslara açılan kapısı durumunda .Günümüzde yaklaşık 220.000 Kişilik nüfusu ile özellikle Kafkas Üniversitesi sayesinde git gide öğrenci nüfusu ile harmanlanıp daha da hareketli hale gelmiş Kars.

 

Ne zaman gidilir?

İlk başlığı bu konuya ayırmak istedim. Çünkü duyduklarım çok önemli, sesime kulak verin:) Tabi ki Doğu ekspresi ile geleceklerin bir çoğu mümkün oldukça Kış aylarını tercih edecek ki bembeyaz manzara eşliğinde yol alabilsin. Ancak arkadaşlar kış ayları bildiğiniz gibi değil, inanılmaz soğuk. Tabi bu bilgide yeni değil sizler için.Kışın Kars’ın soğuk olduğunu tabi ki biliyoruz ancak gezerken tanıştığım kişilere hep bu konuyu sorduğumda aldığım cevaplar bayağı bir gözümü korkuttu, tahminlerimden öte olduğunu anladım. Kış aylarında -25 civarını ortalama sıcaklık olarak kabul ediyorlar! Geceyi hiç söylemeyelim diye de ekliyorlar. Bazı lokantalarda müşteri girdikten sonra çıkmadan biraz önce haber veriyorlar ki kapıyı çevreleyen buzu tuzlu su ile çözebilsinler. Bahsettiğimiz soğuk gerçekten göz ardı edilmeyecek cinsten. Bu nedenle kışın gelecekler bunu göz önünde bulundursun ve muhakkak iyisinden içlik, güzel bir mont vb. edinsinler. Benim gibi Mart sonu Nisan başı gidenler daha rahat edebilir, hava gayet iyiydi. Ortalama 4-5  derece  akşam ise 0’a yakın  bir sıcaklık vardı . Hatta o kadar şanslıydım ki kar beklenmediği halde çok görmek istediğim o güzel kristal karın yağışına da tanık oldum.

Yaz&ilkbahar dönemi ise özellikle köyleri gezeceksiniz tercih edebileceğiniz dönem. Ayrıca bir yazıda detaylarından bahsedeceğim ancak kısa bir parantez açmak isterim. Kars Türkiye de Gravyer peynirinin üretildiği  tek köyü bünyesinde bulunduruyor, gravyer yapılan dönem Mayıs, Haziran, Temmuz.

13

Nasıl Gidilir?

Kars için bence en güzel ve özel ulaşım yolu tabi ki vaktiniz var ise Doğu ekspresi. Muhteşem manzaralar ile dinlene dinlene adım adım Türkiye’yi boydan boya geçerek Kars’a varabilirsiniz. Şurada Doğu Ekspresi ile ilgili notlarımı bulabilirsiniz.

Bir diğer yol ise tabi ki  uçak ile gelmek. Anadolu Jet’in her gün İstanbul’dan direkt uçuşu bulunmakta. Sabah uçuşu ise Ankara aktarmalı. Dönüş uçuşları ise 15:30 ve 15:45  de Atatürk ve Sabiha Gökçen’e. Kampanyalı biletlere denk gelirseniz tek yön 99TL’ye benim yaptığım gibi bilet bulabilirsiniz.

Pegasus’un da her gün uçuşu var ancak saatleri değişiyor.

Havaalanından merkeze taksi ile gidebilirsiniz. Ücret yaklaşık 38-40TL civarı.(Oteller 30 TL civarı bir ücrete transferi sağlıyor)

4

Kars’ta Konaklama?

Kars merkezinde son dönemde çok başarılı şekilde restore edilip otel olarak işletilen mekanlar var. En ünlüsü ve en tuzlusu:) Cheltikov Otel. Otel 1874 yılında inşa edilmiş tarihi bir binada hizmet veriyor.Bir diğer güzel otel  Kar’s Otel. Cheltikov Otel’e göre biraz daha uygun.

Benim konakladığım otel Kars Konak Otel. Yine merkezde yer alıyor, gayet temiz, çalışanlar ilgiliydi, kahvaltısı da yeterliydi tavsiye ederim. Gecelik 2 kişi  240 TL

Hotel Kent Ani bir diğer alternatif,Cumhuriyet Meydanı’na oldukça yakında hareketli bir bölgede yer almakta.Bütçenize göre tercih size kalmış.

 

Kars’ta Gezilecek Yerler

Şehir merkezinde görülmesi gereken yerler birbirine oldukça yakın. Benim gibi bir şehri yürüyerek keşfetmeyi sevenler için Kars mükemmel bir şehir.

Kars’ta görülmesi gereken tarihi yapıların bir çoğu Kale civarına toplanmış durumda.Bu civarda bir çok hamam, kilise,cami , köprü vb yapılar görülecek listemizde.Hemen listeye başlıyorum.

 

 Ebul Hasan-ı Harakani Türbesi -Evliya Cami

Bir çok önemli din alimi ve hatta Mevlana’nın da hocası olarak görülen ve Kars’ta şehit düşen  Hasan-ı Harakani’nin  türbesi Evliya Cami’nde yer almakta. Bu yapıya bir çok farklı kişiye adanmış kapılardan giriş yapılıyor.Bu kapılardan biride Harakan-i Külliyesinin genişletme çalışmaları esnasında Evliya Cami’yi yaptıran Lala Mustafa Paşa’ya adanmış.

Türbenin girişinde yer alan bir cümleyi sizinle paylaşmak istiyorum.

‘Her kim bu kapıya gelirse, ekmeğini veriniz ve inancını sormayınız. Zira Ulu Allah’ın katında ruh taşımaya layık olan herkes Ebul Hasan’ın sofrasında ekmek yemeğe layıktır.’

3

6

7

 

Havariler Kilisesi(Kümbet Cami)

932-937 yılları arasında inşa edilmiş olan kilise 1064 yılında Selçukluların Kars’ı fethetmeleri ile camiye çevrilmiş. Rus işgali döneminde tekrar kilise olarak kullanılmış. 1969-80 yıllarında uzunca bir süre kullanılmayan bina bir müddet müze olarak kullanılmış ve 1994 yılında Kümbet Cami olarak kullanıma açılmış. Kubbenin altında yer alan dış duvarlarda 12 havariyi simgeleyen rölyefler bulunuyor. Özellikle içine girip,tavana göz atmalısınız.

 

8

9

 

10

 

Kars Kalesi; 1153 yılında inşa ettirilmiş, 1579 tarihinde Osmanlı Padişahı III.Murat’ın emri ile Kars’a gelen Lala Mustafa Paşa tarafından onartılmış. Kale içerisinde Yeniçeri Koğuşu, cephanelik, türbe,cami var. Ve tabi ki Kars manzarası sizi bekliyor.

16

Beylerbeyi Sarayı; Kars kalesi eteklerinde yer alan bu yapı 1579 yılında Lala Mustafa Paşa tarafından yaptırılmış. 1878 yılına kadar Sancak konağı olan bu yapı son olarak 1918 yılında Hükümet konağı olarak hizmet verip bu tarihten sonra terkedilmiş. Zamanında iki katlı ihtişamlı olan bu yapı maalesef pek korunamamış. Önümüzdeki yıl itibariyle restorasyon çalışmalarının başlayacağı haberini notlarımın arasına almışım. Umarım bir an önce gerekli çalışmalar yapılarak bina günümüze kazandırılır.

15

Taşköprü; Kaleden indikten sonra tarihi köprüye doğru yöneliyorum. Taşköprü 1579 yılında III.Murat döneminde yaptırılmış. Sel sebebiyle yıkılan köprü 1719 tarihinde yeniden yaptırılmış.2012-2013 döneminde geçirilen restorasyon ile son halini almış.

 

17

Hamamlar; Taş köprü civarında birçok tarihi hamam bulunmakta, maalesef oldukça yıpranmış durumdalar, bu nedenle bir restorasyon çalışmaları başlatılmış. Bazıları ise aktif olarak kullanılmakta. Toğçuoğlu,Mazlumoğlıu Hamamı, Muradiye Hamamı listede yer alanlar. Maalesef hamamların hiçbirine giremedik.

18

Ekran Alıntısı2

 

 

Namık Kemal Evi;  Taş köprüyü geçtikten sonra karşımıza Namık Kemal evi çıkıyor. İlk önce bahçesinde yer alan Kars’ta bulunan tarihi binaların minyatürleri ilgimizi çekiyor. O esnada Namık Kemal Evi’nin yöneticisi Mehmet Bey yanımıza geliyor. Kendisi ile tanışıp binanın tarihçesini ve şimdiki işlevi hakkında bilgi alıyoruz. Bu ev Namık Kemal’in dedesinin Kars valisi iken yaşamış olduğu konak. Namık Kemal’in babası vefat edince bir müddet Kars’ta dedesinin yanında kalıyor. Bu sırada dedesi aşıklardan eğitim görmesini istiyor. Ancak Namık Kemal’in şiirde daha başarılı olduğunu görüyorlar. Rivayete göre ilk şiirlerini burada  yazdığını söylüyorlar. Uzun bir müddet kullanılmayan bina halkında talebi ile Namık Kemal Evi adını alıyor ve günümüzde resim, heykel vb. eğitim verildiği bir kültür merkezine dönüşüyor. Ayrıca aşık odası ile hemen hemen her gün aşık atışmalarını izleyebileceğiniz bir merkeze dönüşüyor. Kars’a gelmişken bir akşam muhakkak buraya ayırın ve aşık atışmalarını izleyin. Ayrıca burayı gezdiğim esnada Mehmet bey’in vermiş olduğu Kars Tanıtım rehberi de oldukça faydalı bir kitap. Muhakkak edinin.

19

 

20170403_111647

 

 

Kars Müzesi;Kars şehir merkezindeki turdan önce ilk olarak Kars Müzesi’ne uğrayabilirsiniz. Giriş ücretsiz.Müze binası 1981 yılında hizmete açılmış.Müzede arkeolojik,etnografik ve taş eserler sergilenmekte.

Fethiye Cami; Bence şehrin en etkileyici yapısı diyebilirim. Mimarisi muhteşem , uzun bir süre farklı açılardan resmini çekiyoruz. Ruslar tarafından inşa edilen Aleksander Nevsky Katedrali daha sonra iki minare eklenerek camiye çevrilmiş.

Namık Kemal Evi’ni gezerken Kars’ın tarihi fotoğraflarının sergilendiği duvarda Fethiye Cami’nin katedral olarak kullanıldığı döneme ait muhteşem bir resmi gözüme çarptı. Katedral zamanında sahip olduğu ihtişamlı  iki kulesi ile inanılmaz etkileyici imiş. Namık Kemal Evi’ne uğrarsanız muhakkak göz atın. Bakalım bana hak verecek misiniz.

Ekran Alıntısı3

 

Kars’a gelmeden önce benim gibi ufakta olsa ön yargılarınız var ise hepsini evde bırakıp gelin. Kars özellikle Rus döneminde oldukça iyi bir şehirleşme planı ile hayat bulmuş. Düz, uzun ve birbirini paralel kesen ana caddeler mevcut. Kazımkarabekir, Atatürk ve Cumhuriyet caddeleri en yoğun ve en önemli caddeleri diyebiliriz.

Kars’ta Baltik mimarisinin etkilerini her yerde görmek mümkün. Hatta binalar o kadar güzel ki şehirde görülmesi gerekenler listesinde çok önemli bir yerde.Birazdan sıralayacağım binaların bir çoğu Yusufpaşa ve Ortakapı mahallesinde yakın mesafelerde yer almakta.

İlk olarak Namık Kemal Evi’nden çıkıp sola dönüp köprüyü geçtikten sonra sağa doğru Kars çayına paralel ilerlediğinizde karşınıza şehrin en özel yapılarından biri olan  Cheltikov Oteli çıkacak. Diğer binaların bir çoğu resmi bina olarak hizmet verirken burası otele çevrilmiş.1894 yılında yaptırılan bina Cheltikov ailesinin konağı olarak kullanılıyormuş. Daha sonra bir çok farklı amaçla kullanılsa da günümüzde restore edilip otel olarak hizmet vermekte.Günümüzde özel fotoğraf çekimleri için çokça tercih ediliyormuş

 

Ekran Alıntısı

 

20170403_114236

Aslında şehri gezerken yerlerini hiç bilmeseniz bile rastgele gezerken bir çoğu karşınıza çıkacak ve güzelliğiyle hemen dikkatiniz çekecek.

Cheltikov binasının karşı tarafında Kars çayını geçtikten sonra Azerbaycan Konsolosluğu’nu görebilirsiniz.  Geri dönüp oteli geçerek merkeze doğru devam ettiğinizde İsmet Paşa İlköğretim Okulu, Defterdarlık Binası,Hekim evi,Sağlık Müdürlüğü Binası, Vali Konağı,Kafkas Üniversitesi Devlet konservatuarı binası,Eski Rus konsolosluğu, Aynalı köşk,Gazi Ahmet Muhtar Paşa Konağı görmeniz gereken binalar.

 

İsmet paşa İlköğretim Okulu;U planlı ve iki kat olarak inşa edilen taş bina zamanında askeri kışla olarak düşünüşmüş ancak 1923 yılında okul olarak hizmetine karar verilmiş

Ekran Alıntısı2

Vali Konağı; 1883 tarihinde yapılan bu bina, 1921 yılında imzalanan Kars Antlaşması bu konakta imzalanmış. Cumhuriyetin ilanından sonra Vali Konağı olarak hizmete açılmış.

Ekran Alıntısı2

 

Defterdarlık binası; Baltık mimari tarzında yapılan bir başka bina. Cumhuriyet ilanından sonra Kars Valiliği binası olarak kullanılmış. 1980 yılındaki restore çalışmasından sonra günümüzde defterdarlık binası olarak hizmet vermekte.

20170403_120245

Ekran Alıntısı 20

 

Aynalı köşk; 120 yıllık bu bina şehirdeki en önemli Baltık mimarisi örneklerinden.

20170403_115354

Ve diğer görmeniz gereken yapılar.

Ekran Alıntısı2

Ekran Alıntısı2

Doğu Ekspresi Cumartesi akşam saatlerinde Kars’a varıyor. Seyahatime bir gün daha ekleyip şehir merkezini hakkıyla keşfetme işini Pazartesi gününe bıraktım. Sizde Pazar günü Kars’ın civarındaki yerlere bir günlük zaman ayırıp, Kars’ı gezmek için bir gün ayırmanız yeterli olacaktır.

Kars’a kadar gelmişken biraz daha şehrin dışına çıkmak gerekiyor.  Ani Harabelerini görmemek olmaz. Ani Harabeleri,Çıldır Gölü ve Boğatepe köyünü içeren bir günlük tur yapabilirsiniz.  Bu tur için kendiniz araç kiralayıp gezebilirsiniz yada bizim gibi şoförlü bir araç kiralayabilirsiniz. Bu şekilde turlar yapıyorlar. Kış döneminde şoförlü bir araç kiralamak yani bilen biri ile yola çıkmak daha iyi olacaktır. Kar ve buz sıkıntı yaşatabilir. Ancak bizim gittiğimiz dönem olan Mart ayı sonları ve sonrasında gidiyorsanız kendiniz araç kiralayarak rahatlıkla gezebilirsiniz.

 

Biz Murat Bey ile gayet güzel bir tur yaptık. İnstagram hesabını ekliyorum ( @kars_taksii ) kendisine oradaki iletişim bilgilerinden ulaşabilirsiniz. Ticari taksiler de günü birlik bu turları yapıyorlar , fiyatları bir miktar daha ucuz ancak 4 kişi için çok konforlu olmayabilir.Bizim tercih ettiğimiz turda araç doblo olduğundan dört kişi daha rahat ettik. Tur fiyatları 450-500 TL civarı. Ancak öncesinde nereleri görmek istediğinizi netleştirmelisiniz. Örneğin mevcut turlar genellikle Ani ve Çıldır Gölü’nü kapsıyor,Boğatepe köyü dahil değil. Bu köye de gitmek istemeniz durumunda tur fiyatı değişiyor. Ticari taksiler için ise iyi bir pazarlıkla 350 TL civarına düşebilirsiniz ancak dediğim gibi tercih size kalmış.

Biz sabah 09:00 da tura başlayıp 16:30 gibi Kars merkeze geri döndük. Ancak şehirde ekstra gününüz yok ise, bu tur saatini daha önce çekmeniz mümkün. Bu konuda oldukça esnekler. Örneğin 07:00 de tura başlayıp, erken Kars’a dönüp merkezi hızlıca gezerek uçağa yetişebilirsiniz. Hatta gün doğumu fotoğraflarını yakalamak için çok daha erken bile yol alabilirsiniz.

Ani Antik Kenti için şurada bir rehber sizi bekler. Çıldır Gölü ve Boğatepe Köyü için bol resimli ayrı bir yazı gelecek..

 

Kars Yeme İçme rehberi, Ne yenir Nerede Yenir?

Ülkemizdeki şehirleri gezerken bir konuda istisnasız çok zengin bir çeşitlilik var o da yemek konusu. Kars  şehride beni şaşırtmadı. O kadar farklı bir  mutfak zenginliği var ki, ne denesem bayıldım. Bir de tabi Kaz eti efsanesi var ki Kars ‘a gidip yememek olmaz. Ayrıca Kaz çok eski tarihlerden beri önemli bir hayvan olmuş. Hatta savunmada bile önemli rol üstlenmişler. Bu konuya Ani harabeleri yazısında değineceğim. Şu an kuzu fiyatına satılan kazlar var şehirde. Gelelim benim denediğim lezzetler ve mekanlara.

Kars Kaz Evi; Kars’a gitmeden önce araştırma yaptığımda karşıma hep Kars Kaz Evi çıkıyordu. Şehre vardıktan sonra sorduğumuz her kişide ilk olarak Kars Kaz Evi’ni öneriyordu.  İlk gün akşam rezervasyonu buraya yaptım. Kaz eti ve bulgur denedim. Evelik(Isırgan Aşı) çorba denediğimiz ve sevdiğimiz çorba. Çorba fiyatları 7 TL, kaz eti ise porsiyonu 35 TL.

Ekran Alıntısı2

Hanımeli Ev Yemekleri;Eğer Kars ‘da bir gününüz varsa ve yemek için tek bir yer önerir misin derseniz kesinlikle burası olmalı. Ev hanımlarının istihdam edildiği çok şirin bir mekan. Kars ‘a özgü yemeklerin bir çoğunu bulabilirsiniz ve hepsi birbirinden lezzetli. Kuzu etinden hazırlanan nohutlu Piti, mantının etsiz ve karamelize soğan ile servis edilen hali Hangel, daha hafif bir tercih olan revan köfte, adı gibi tatlı şirin pilav ki her gelene tavsiye ediyorlarmış ve sanırım beğenmeyen çıkmayacaktır, yanında ev yapımı reyhane şerbet , yemeğin üstünede un helvası çeşidi olan umaç helva. Hepsi birbirinden lezzetliydi. Biz ortaya söyleyip hepsinden denemiş olduk. Fikir vermesi açısından dört kişilik yemeğimizi 140TL civarı bir hesap ödedik.

Ekran Alıntısı r

20170403_125510

20170403_125717

20170403_125835

20170403_130226

20170403_130955

 

17596723_1399081346823537_6015384220996730880_n(1)

Atalay’ın Yeri; Çıldır Gölü’nün yanında yer alan Atalay’ın yerinde muhakkak sarı sazan yiyin. Uzun zamandır bu kadar lezzetli bir balık yememiştim. Dört balık, salata,içecekler dahil 100TL ücret ödedik.

Ekran Alıntısı13

 Kısa kısa notlar

  • Kış aylarında gidecekler sağlam giyinmeyi ihmal etmesin, -20, -30 derecelerden bahsediyoruz.
  • Yanınıza ekstra powerbank almayı unutmayın,soğuk nedeniyle şarjlar hızla tükeniyor.
  • Kendiniz araç kiralayacaksanız yol durumunu muhakkak kontrol edin, bazı dönemlerde yollar kapalı olabilir. Ayrıca yolu bilen biri ile seyahat daha güvenli olacaktır. Yollar kar buz dolayısıyla tehlikeli olabilir, bu nedenle şoförlü araç kiralamanız daha iyi olabilir.
  • Şehrin merkezini gezerken Rus döneminden kalma binaları görmeden geçmeyin.
  • Şehir soğuğa rağmen akşamları  hareketli ve oldukça güvenli. Bunu ekstradan yazmak istedim çünkü çok soru geldi. Ancak dedim ya ön yargılarınızı evde bırakın , araştırdığınızda ve gittiğinizde göreceksiniz ki güvenlik açısından hiç bir problem yok.
  • Kars ‘a gelmişken mümkün ise birkaç gün daha ekleyip Sarıkamış ‘a zaman ayırın. Tarihimizde önemli bir yeri olan Sarıkamış bildiğiniz üzere 60.000 ‘e yakın insanımızın şehit düştüğü topraklar. Burada adlarına adanmış bir şehitlik bulunmakta.
  • Özellikle son dönemdeki etkinliklerle Sarıkamış Kayak Merkezi önemli kış sporları merkezi haline getiriliyor.
  • Yine Sarıkamış’a giderseniz ,Sarıkamış ormanları içerisinde bulunan ve günümüzde halen özgün mimarisini koruyan Katerina Av Köşkünü’de görebilirsiniz. Bu bina 19.yüzyıl’ın sonunda inşa edilmiş Baltık mimarisi tarzında oldukça güzel bir bina.
No Comments